Digitalizacija i automatizacija šumarstva posljednjih godina ubrzano mijenjaju način upravljanja šumskim ekosistemima. Dok su bespilotne letjelice do sada uglavnom korištene za monitoring šuma, LiDAR snimanja, multispektralne analize i inventuru sastojina, švedska kompanija AirForestry napravila je značajan tehnološki iskorak demonstracijom prve sječe stabala uz pomoć autonomnog drona u realnim šumskim uslovima.
AirForestry razvija koncept vazdušne prorede šuma korištenjem velikog autonomnog UAV sistema namijenjenog za selektivnu sječu stabala bez potrebe za klasičnom teškom mehanizacijom. Njihov dron predstavlja jednu od najvećih operativnih šumarskih UAV platformi do sada razvijenih. Letjelica ima prečnik od približno 6,2 metra, konstrukciju od karbonskih vlakana i više rotora velikog kapaciteta, što omogućava stabilan rad pri podizanju značajnog tereta u šumskim uslovima.
Za razliku od konvencionalnih harvestera koji zahtijevaju šumske vlake i pristupnu infrastrukturu, AirForestry sistem funkcioniše iz vazduha. Centralni element sistema predstavlja specijalizovana harvesterska glava mase oko 60 kg, koja se pomoću sajle spušta niz stablo. Opremljena je mehanizmom za odstranjivanje grana, sistemom za hvatanje stabla i motorizovanim reznim modulom za sječu. Nakon obaranja stabla, sistem omogućava transport drvnih sortimenata do najbliže komunikacije ili zone prikupljanja.
Tehnološki gledano, sistem integriše više naprednih komponenti autonomnog šumarstva. UAV platforma koristi GNSS navigaciju visoke preciznosti, inercijalne senzore, vizuelne kamere i LiDAR sisteme za stabilizaciju leta i identifikaciju stabala. Poseban izazov predstavlja održavanje stabilnosti tokom rada harvesterske glave, jer se prilikom sječe stvaraju dinamičke sile i promjene opterećenja koje mogu uticati na let drona. Zbog toga AirForestry koristi sofisticirane algoritme kontrole leta i aktivne stabilizacije.
Jedna od najvažnijih prednosti ovog sistema jeste minimalan uticaj na šumsko zemljište. Klasični harvesteri mase 15–25 tona često uzrokuju sabijanje tla, oštećenje korijenovog sistema i degradaciju šumskih staništa, posebno na vlažnim i strmim terenima. Vazdušna sječa eliminiše potrebu za kretanjem teške mehanizacije kroz sastojinu, čime se značajno smanjuje mehaničko oštećenje tla i vegetacije.
Pored ekoloških benefita, tehnologija ima veliki značaj u segmentu zaštite na radu. Sječa stabala spada među najrizičnije šumarske operacije, naročito u planinskim i nepristupačnim područjima. Primjenom autonomnih UAV sistema operateri mogu upravljati procesom sa sigurne udaljenosti, čime se smanjuje direktna izloženost opasnostima prilikom obaranja stabala.
AirForestry posebno naglašava potencijal sistema za selektivne prorede sastojina, gdje precizno uklanjanje pojedinačnih stabala može doprinijeti boljem prirastu preostalih stabala, povećanju stabilnosti sastojine i većem kapacitetu sekvestracije ugljenika. Upravo zbog toga ova tehnologija predstavlja važan korak ka razvoju koncepta preciznog šumarstva (Precision Forestry), gdje se autonomni sistemi koriste ne samo za prikupljanje podataka, već i za direktno izvođenje šumarskih operacija.
Iako se tehnologija još uvijek nalazi u razvojnoj i testnoj fazi, prvi uspješni primjeri sječe stabala pomoću drona pokazuju da bi autonomni UAV sistemi u budućnosti mogli postati sastavni dio modernog šumarstva. Kao što su dronovi transformisali monitoring vegetacije i geoprostorne analize, postoji realna mogućnost da u narednim decenijama redefinišu i samu operativnu sječu stabala.
više na https://www.linkedin.com/pulse/thinning-from-above-leading-forestry-companies-airforestry-ymvxe/
ForestryTech 