Prilikom izrade izvođačkih projekata, neophodno je odrediti gravitacione zone,koje kasnije mogu poslužiti za izdvajanje radnih polja, uz pomoć karata pojedinh odjela.

Ukoliko imamo precizan DEM, gravitaciona polja možemo izdvojiti uz pomoć 3D modela terena, čime dobijamo jasan uvid u stvarni izgled terena.

Ukoliko ne postoji odgovarajući DEM, podaci se mogu dobiti digitalizacijom izohipsi i njihovom interpolacijom. Ovako dobijeni visinski model terena je najprecizniji, ukoliko izuzmemo modele dobijene LIDAR tehnologijom.

Globalni rast populacije, zajedno sa sve većom potražnjom prostora za rekreaciju doveli su do (ne)planeske izgradnje na mnogim brdsko-planinskim regionima. Ovakvi prostori su izloženi veoma velikim uticajem prirodnih opasnosti poput odrona kamenja, lavina, bujica… Na taj način dolazi do velikih posljedica ne samo po zahvaćene površine, nego i po stanovništvo tih predjela. Za suzbijanje ovih problema neophodno je izvršiti niz tehničkih mjera, sa ciljem povećanja stabilnosti tla. Pored tehničkih, treba uzeti u obzir i značaj šuma i šumskih površina u smanjenju posljedica od erozije i bujičnih vodotoka.

Karta šumskih površina i bujičnih slivova u slivu rijeke Vrbas u Republici Srpskoj predstavlja sinteznu kartu različitih tipova podataka.

Podaci koji su korišćeni za izradu karte su katastar bujičnih vodotoka i gustina pokrivenosti šumskih površina. Podaci o šumskoj pokrivenosti se odnose na nivo gustine šumskog pokrivača u rasponu od 0 – 100%, a preuzeti su sa podataka evropskog programa za posmatranje zemlje (Copernicus), u kojem se podaci prikupljaju od strane satelita za posmatranje zemlje i kombinuju se dalje sa podacima posmatranja iz senzorskih mreža na zemljinoj površini, https://land.copernicus.eu.

Prisustvom šumskih površina smanjuje se površinsko oticanje kroz zahvatanje vode u krošnjama, kao i poboljšanje infiltracije tla, čime su šume u stanju da utiču na smanjenje erozije u bujičnim slivovima.

Daljom analizom karte, uključujući dodatne faktore poput nagiba terena i ekspozicije, bilo bi moguće odrediti aktivnosti i radove u slivu sa ciljem smanjenja erozije i uticaja bujičnih vodotoka, kao i odrediti prioritetne površine u zaštiti tla od erozivnih i drugih štetnih procesa.

Karta je dio projekta koji sprovodi kolega Milorad Božić

Ostale zanimljive i korisne radove ovog autora možete pogledati OVDJE